Сүөкэнии

Сүөкэнии (лат. ejaculatio — эһии, нууч. Эякуляция, норуокка түһэрии эбэтэр сүмэһин түһэрии) — эр киһи секс кэмигэр эбэтэр атын оргазм, көҕүйүү кэмигэр тумугуттан үрүҥ сүмэһин түһүүтэ ааттанар. Уустук рефлекторнай акт буолар. Акт киинэ силии биил өттүгэр баар. Ону таһынан сиэмэ тахсыытын дьайаанын регуляцияҕа мэйии парацентральнай өлүүскэлэрэ эмиэ суолталаах оруолу оонньууллар. Утуйа сыттахха бэйэтэ тахсыан сөп (поллюция).

Үрүҥ сүмэһини — сперма дииллэр, сүөкэнии иннинэ эр киһиттэн — быччаххай сүмэһинэ тахсар, сороҕор ынырык элбэх буолуон сөп.

Эр киһи ууһатар уорганнарын тутула

Былчархай сүмэһинэ

Былчархай сүмэһинэ (нууч. предэякулят) — өҥө суох, курдат көстөр сүмэһин, эр киһи иик тахсар сүмэтиттэн күүрүү кэмигэр тахсар, үөскүүр. былчархай сүмэһинэ эр киһиттэн мастурбация кэмигэр, половой сыһыаҥҥа бэлэмнэниигэ эбэтэр холбоһуу саҕаланыытыгар, эр киһи толору оргазмҥа тиийиэн уонна киниттэн сүөкэнии иннинэ эмиэ тахсар.

Сүөкэнии фазалара

Сүөкэнии дьайаана икки фазаттан турар:

• сүмэни сымыыт чорбоҕуттан уретра самах чааһыгар таһаарыы;
• сүмэни уретраттан ыһыы.

Бастакы (эмиссионнай) фаза симпатическай нервнай систиэмэ хонтуруолунан барар. Иккис фаза (сүмэни уретраттан ыһыы) сис мэйиитин S2-S4 силистэрин таһымыгар спинальнай рефлекс нөҥүө салайыллар. Сүөкэниии түмүктүүр нервнай импульс «cрамной нерв» устун ааһар. сүөкэнии бүтүүтүгэр рефрактернай кэм кэлэр, ол кэмҥэ иккистээн сүөкэнэр кыах суох буолар эбэтэр олус уустугурар.

Эмиссионнай фаза

Сүөкэнии дьайаанын эмиссионнай фазатын кэмигэр сымыыт придатогын сүмэ таһаарар ханаалларын сымнаҕас былчыҥнара (vas deferens) күүртэллэр, ол түмүгэр сүмэ сымыыт чорбоҕуттан тахсан сүмэ таһаарар ампулярнай чааһыгар тиийэр. Эмиссионнай фаза саҕаланыыта үксүн сүөкэнии чугаһаабытын уонна ону тохтотор кыах суоҕун биллэрэр өйдөөһүнү кытта аргыстаһар. Ол кэнниттэн сүмэ эякуляторнай суол устун ааһан, сүмэ хабахтарын, простата уонна бульбоуретральнай былчархайдар убаҕастарын кытта булкуһар, мантан эякулят үөскүүр.

Сүмэни эһии фазата

Сүмэни эһии фазатыгар, иннинэ үөскээбит эякулят, бульбоспонгиознай былчыҥ ритмичнайдык күүрдэрин көмөтүнэн уретраттан тахсар. Бу ритмичнай күүрүүлэр эр киһи оргазмын сорҕото буолаллар. Оргазм саҕаламмытын кэннэ сүмэ уретраттан арыттаах быраҕыллар. Иккис уонна үһүс (сороҕор бастакы даҕаны, эр киһи айылгытыттан тутулуктаах) таска быраҕыылар саамай күүстээх уонна элбэх буолаллар, бу өй-санаа өттүнэн чөл туруктаах эр дьоҥҥо оргазм чыпчаалыгар сөп түбэһэр. Ол кэннэ ыһыы күүһэ уонна кээмэйэ намтыыр, пенис төбөтө кыраҕытый буолар, оттон тиһэх хас да «тэбиилэр» сүмэтэ суох кураанах күүрүүлэр буолуохтарын сөп. Эр киһи 10-15 төгүл бульбоспонгиознай былчыҥа күүрэллэр, хас биирдии маннык хамсааһын киһи этэ-сиинэ олус күүстээхтик астынарынан доҕуһуоллланар. Бастакы күүрүү буолбутун кэннэ, туох да күүһүнэн сүөкэниии тохтотор кыах суох (ол эрээри оргазм бэйэтэ тохтуон сөп). Былчыҥ күүрүүтүн түргэнэ оргазм кэмигэр бытаарар. Бастакы күүрүүлэр хас 0,6 сөкүүндэ аайы буолаллар, онтон хас биирдии күүрүү уонна кинилэр икки ардылара быһа холоон 0,1 сөкүүндэнэн уһаан иһэр. Үгүс эр дьоҥҥо бу былчыҥ күүрүүтэ оргазм устатын тухары биир тэҥ тэтимнээхтик барар. Сорох эр дьоҥҥо оргазм бүтүүтүгэр тэтимэ суох эбии күүрүүлэр буолуохтарын сөп.

Сүмэ састааба

Сиппит сперматозоидтары аһатар, көмүскүүр уонна сөптөөхтүк сайдалларын хааччыйар Сертоли клеткалара сымыыт сүмэ таһаарар ханаалларыгар анал убаҕаһы таһаараллар. Бу убаҕас эдэр сперматозоидтары аһатарын уонна хаххалыырын таһынан, кинилэр сэмэ таһаарар боротуокка диэри айанныылларыгар көмөлөһөр. Сүмэ таһаарар боротуоктар микроворсинкалар уонна лизосомальнай гранулалаах анал кубическай клеткалардаахтар. Бу клеткалар убаҕас сорҕотун обороллор, сперма химическэй састаабын уларыталлар.

Сүөкэнии характеристикалара

Кээмэйэ

Эякулят тэбэр күүһэ уонна кээмэйэ араас эр дьоҥҥо улахан уратылаах буолар. Нуорма быһыытынан сүөкэнии кэмигэр 1,5-тэн 5 миллилитрга диэри сүмэ тахсар, ол эрээри 7, 8 оттон сорох түбэлтэлэргэ 10 мл тиийэр кээмэй бэлиэтэммитэ баар. Сорох урологическай ыарыылар, холобур, сымыыт чоборҕотун эпидидимитэ, эр киһи либидотын күүһүрдүөхтэрин сөп, ол түмүгэр эякулят кээмэйэ улаатар.

Сүмэ убаҕаһын кээмэйэ, оргазм кэмигэр тэбэн тахсар күүһэ, ону тэҥэ сперма үөскэтэр кыаҕа үксүн 17—18 саастан саамай үрдүк таһымыгар тиийэр. 45—55 саас кэнниттэн бу көрдөрүүлэр намтаан бараллар. Ол эрээри, дьахтар репродуктивнай систиэмэтиттэн уратыта диэн, эр киһи киэнэ олох эстибэт. Сөптөөх турукка сэттэ уоннаах да киһи оҕо үөскэтэр кыахтаах.

Эякулят хаачыстыбата

Эякулякка баар сперматозоидтар ахсааннара киһиттэн киһиэхэ улаханнык уларыйар уонна элбэх төрүөттэн тутулуктаах, ол курдук: бүтэһик эякуляцияттан төһө кэм ааспыта, сымыыттар температуралара, эр киһи сааһа, тестостерон таһыма, аһылык уонна уу атастаһыыта, сүмэ уопсай кээмэйэ. Эякулякка сперматозоид ахсаана патологическайдык аҕыйааһына олигозооспермия диэн ааттанар. Сүөкэнии кэмигэр тахсар сүмэ кээмэйэ наһаа кыра буолуута — олигоспермия. Сүмэҕэ сперматозоид отой суох буолуута азооспермия диэн ааттанар. Ону таһынан астенозооспермия диэн баар, бу сүмэҕэ хамсыыр кыахтаах сперматозоидтар ахсааннара уонна кинилэр түргэннэрэ намтыыра.

Астыныы

Бульбоспонгиознай былчыҥ хас биирдии тардыалаһыыта оргазмы кытта доҕуһуоллаах. Ордук күүстээх турук уорган төбөтүгэр, бэйэтигэр уонна эт-сиин аллараа өттүгэр биллэр. Бастакы уонна иккис тардыалаһыылар үксүн саамай күүстээх астыныыны уонна сүмэ саамай элбэхтик тахсыытын кытта ситимнээхтэр. Кэлэр тардыалаһыылар сүмэ кыра тахсыытыгар тиэрдэллэр уонна астыныы намтыыр. Оргазм таһыма тахсар сүмэ кээмэйиттэн тутулуктаах. Психика өттүнэн ыарыһах эр дьоҥҥо сүөкэнии кэмигэр оргазм хойутуон эбэтэр отой да суох буолуон сөп.

Сүөкэнии кыһалҕалара

Кэмиттэн эрдэ сүөкэнии

Сүөкэнии киирии (уорган дьахтар влагалищетыгар киириитэ) иннинэ эбэтэр киирээт да буоллаҕына эрдэлээбит диэн ааттанар. Алтыһыы кэмигэр дьахтар өттө астыммат буоллаҕына — относительнай эрдэ диэн буолар (маннык ааттанар төрүөтэ дьахтар секс өттүнэн реакцията бытааныттан тутулуктаах буолуон сөп). Кэмиттэн эрдэ сүөкэнии буоларыгар өр кэмҥэ секс абстиненция биричиинэ буолуон сөп.

Хойутаабыт сүөкэнии

«Хойутаабыт сүөкэнии» диэн термин мэдэссиинэҕэ туттулларын үрдүнэн, үксүн эр киһи араас психологическай төрүөттэртэн сылтаан оргазмҥа кыайан тиийбэтин туһунан этиллэр. Маннык түбэлтэлэргэ, оргазм кытта кэлбит сүмэ кээмэйэ оҕо оҥорорго тиийбэт буолуон сөп. Ол иһин пациеннарга оргазмы сөпкө ситиһэргэ көмөлөһөр аналлаах физическай уонна психологическай эрчиллиилэр сүбэлэниэхтэрин сөп. Ону таһынан, маннык кэмҥэ «Камасутра» позалара туһалаах буолуохтарын сөп.

Тохтотуллубут фрикция техниката

Сорох эр дьон күүстээх оргазмҥа тиийэр сыалтан, таптаһыы кэмигэр сүмэ тахсаары гыннаҕына аакты тохтоторго бэйэлэрин эрчийиэхтэрин сөп. Ити курдук кинилэр сүмэни уретра тахсар сиригэр тутан хаалларан, оргазм кэлиитин хойутаталлар. Ону үрдүнэн, маннык ньыманы туһаныы сүөкээниигэ араас кыһалҕалары үөскэтиэн сөп, ону таһынан бульбоспонгиознай былчыҥ атрофиятыгар эбэтэр простатитка тиэрдиэн сөп.

Уус-уран литэрэтиирэҕэ

Араас кэмнэр уонна култууралар уус-уран литэрэтиирэлэрэ, таптаһыы дьайаанын ойуулууругар, сүөкэнии араас өрүттэрин таарыйара. Холобур, эр киһи сүмэтэ тахсыбытын кэннэ утуйуон баҕарара Гомер «Илиадатын» XIV ырыатыгар өссө былыр көстүбүтэ (Зевс Гералыын таптаһан баран утуйан хаалар).

Сигэлэр

• Эякуляция в «Универсальном медицинском словаре». Также список расстройств