1981 сыл

1981 сыл.

Туох буолбута

Тохсунньу

• Тохсунньу 1 — Греция Дьобуруопа Холбоһугар киирэр.
• Тохсунньу 18 — Фил Смит уонна Фил Мэйфилд Хьюстоҥҥа баар небоскребтан парашууттаах ыстанан BASE-ыстаныытын түөрт эбийиэктэриттэн барыларыттан ыстаммыт бастакы дьон буолбуттар: дьиэттэн, антеннаттан, күргэттэн уонна сиртэн (туруук таастан).
• Тохсунньу 28 — АХШ бэрэсидьиэнэ Рональд Рейган ньиэп сыанатыгар хонтуруолу көтүрбүт. Мантан ыла 1979 сыллааҕы ньиэп кириисиһэ бүппүт, 1980-с сыллардааҕы ньиэп аһара оҥорон таһаарыыта уонна сыаната түһүүтэ саҕаламмыт. Ол иһин 1980-с сылларга ньиэп хостуур дойдуларга, ол иһигэр Сэбиэскэй Сойууска, экэниэмикэ кириисиһэ буолбута.

Кулун тутар

• Кулун тутар 2 — «Якуталмаз» холбоһук 3 №-дээх обогатительнай фабрикатын сепараторщиктарын биригэдьиирэ Раиса Томилова Социалистыы Үлэ Дьоруойа буолбут.

Сэтинньи

• Сэтинньи 16 — Леонид Брежнев Киин кэмитиэт пленумугар Ас-үөл бырагыраамматын ылыныы туһунан эппит.
• Сэтинньи 23 — Кытайга чааһынай урбаан көҥүллэммит.

Төрөөбүттэр

• Тохсунньу 2 күнэ — Козлов Александр Александрович, Арассыыйа судаарыстыбаннай деятелэ.
• Тохсунньу 13 — Амма улууһун Болугур нэһилиэгэр Ньургуйаана Шадрина — Саха тыйаатырын артыыһа, киинэ артыыһа.
• Тохсунньу 31 — Джастин Тимберлейк — Америка ырыаһыта, продюсера, үҥкүүһүтэ уонна артыыһа, түөрт «Эмми» уонна тоҕус «Грэмми» бириэмиэйэ лауреата.
• Олунньу 2 — Айдын Эмре, Турция өрөспүүбүлүкэтин рок мусукаана, ырыаһыта.
• Олунньу 11 — Куркутов Георгий Сергеевич, саха политига.
• Кулун тутар 19 — Чурапчы улууһун Одьулуун сэлиэнньэтигэр Геннадий Турантаев — Саха академическай тыйаатырын артыыһа, тыйаатыр уонна киинэ артыыһа.
• Кулун тутар 24 — Булуҥ улууһун Хара Уулаах нэһилиэгин Ньаайба сэлиэнньэтигэр Эдуард Баланов — «Туймаада» судаарыстыбаннай ырыа ансаамбылын артыыһа, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа.
• Муус устар 3 — Васильева Оксана Владимировна, WIBF барылынан профессиональнай боксаҕа аан дойду чөмпүйүөнэ, кикбоксиҥҥа аан дойду чөмпүйүөнэ.
• Балаҕан ыйын 30 — Очиров Виталий Валерьевич, саха эстрадатын ырыаһыта, алгысчыт.
• Сэтинньи 12 — Наталья Сивцева — Өксөкүлээх Өлөксөй үлэтин уонна саха тылын сиинтэксиһин чинчийэр учуонай, филология билимин хандьыдаата.
• Ахсынньы 8 — Дьокуускайга Николай Бугаев — СӨ Уопсастыбаннай палаататын бэрэстээтэлэ, Ем. Ярославскай аатынан Хотугу омуктар устуоруйаларын уонна култуураларын холбоһуктаах судаарыстыбаннай түмэлин дириэктэрэ.
• Ахсынньы 12 — Александр Контоев — Белоруссия уонна Россия тустууга, Аан дойду түһүлгэтин үһүс миэстэлээх призёра (2001), Европа чемпионаттарын призера (2002, 2005, 2013), Россия чөмпүйүөнэ (2002). Горнай улууһун Ытык олохтооҕо.

Өлбүттэр

• Мацкепладзе Кондрат Барнабович (1908—1981) — Социалистическай Үлэ Геройа, Өймөкөөн көмүһү хостуур промышленноһын төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ.
• Хатылаев Иннокентий Михайлович (1928—1981), Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала.

• Олунньу 6 — Яков Кычкин — Саха драматическай-музыкальнай тыйаатырын артыыһа, Саха АССР үтүөлээх артыыһа. Кини аата дойдутугар Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Маттатын кулуубугар иҥэриллэн турар.

• Кулун тутар 1 — Таллан Бүрэ (Ефрем Степанович Сивцев), саха суруйааччыта.
• Атырдьах ыйын 26 — Кузьмин Макар Иванович — Макаар Хара (1915—1981), поэт, тылбаасчыт, Аҕа Дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.
• Балаҕан ыйын 29 — Васильев Георгий Митрофанович (1908—1981), литературовед, ырытааччы, тылбаасчыт.
• Сэтинньи 18 — Алексей Окладников — археолог, Азия былыргы култуураларын үөрэппит чинчийээччи, академик, РСФСР, Бүрээт уонна Саха АССР-дарын науукаларынн үтүөлээх диэйэтэлэ, ССРС Судаарыстыбаннай Бириэмийэтин икки төгүллээх лауреата, Социалистыы Үлэ Дьоруойа.
• Ахсынньы 11 — Степан Стручков — Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Дьабыыл нэһилиэгэр бастакынан комбайны, локомотивы, электрическэй мотуордаах миэлиҥсэни үлэлэппит туруу улэһит, бастакы тракторист, электрик уонна рационализатор.
• Ахсынньы 14 — Айкаров Алексей Никитич (1920—1981), история билимнэрин кандидата.